Nhà ở xã hội rơi vào khó khăn

Tình hình nhu cầu mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội (NoXH) trên địa bàn TP sau gần 1 năm phối hợp cùng các sở, ngành, quận, huyện tổ chức điều tra, khảo sát, thống kê và tổng hợp, đã được Viện Nghiên cứu phát triển TP báo cáo kết quả lên UBND TP. Theo đó, trong 5 năm tới TP cần tới 80.000 căn nhà ở xã hội.

Thông qua phương pháp điều tra chọn mẫu trên 5 đối tượng được mua, thuê mua và thuê nhà ở xã hội (hộ có công, gia đình chính sách; hộ nghèo và cận nghèo; lực lượng vũ trang; hộ tái định cư chưa nhà) và điều tra chọn mẫu theo hạn mức đối với lao động trong khu công nghiệp, khu chế xuất; kết quả suy rộng cho thấy có tổng cộng hơn 80.000 hộ có nhu cầu đăng ký nhà ở xã hội trong vòng 5 năm tới. Số hộ nghèo và cận nghèo có số lượng nhiều nhất, khoảng 38.200 hộ; lao động trong khu công nghiệp 17.100 hộ; hộ gia đình có công, gia đình chính sách khoảng 7.600 hộ; hộ tái định cư chưa có nhà khoảng hơn 6.000 hộ; và lực lượng vũ trang khoảng hơn 1.100 hộ. Riêng cán bộ, công chức, viên chức và người lao động ước khoảng gần 10.000 hộ, nhưng đây là đối tượng cần ưu tiên giải quyết trong những năm trước mắt, Viện Nghiên cứu phát triển TP cho biết.

 

Điều tra, khảo sát cho thấy, nhu cầu đăng ký nhà ở xã hội được suy rộng cho những năm sắp tới, số lượng phân bổ qua điều tra được ghi nhận theo tỷ lệ: giai đoạn 2016-2018, đăng ký 55,6% nhu cầu, tương đương 44.500 căn; giai đoạn 2019-2020 đăng ký 38,5% nhu cầu, tương đương 30.500 căn; và sau năm 2020 đăng ký 5,9% nhu cầu, tương đương 5.000 căn.

Trong đó, tính về quy mô căn hộ, nhu cầu nhóm diện tích nhà ở xã hội từ 25-40m2 chiếm tỷ lệ 17,2%, trong đó lao động khu công nghiệp và hộ nghèo, cận nghèo chiếm tỷ lệ ưu thế về nguyện vọng này, đây là 2 đối tượng chọn diện tích nhà ở xã hội có quy mô nhỏ. Nhóm diện tích nhà từ 40-60m2/căn cũng có nhu cầu tương đối cao (34% trong tổng số), chiếm ưu thế là đối tượng tái định cư chưa có nhà, lực lượng vũ trang và cán bộ, công chức, viên chức. Riêng diện tích hơn 90m2, chiếm ưu thế về nguyện vọng nhà ở đối tượng tái định cư chưa nhà.

Theo khảo sát cho thấy, giá nhà trung bình khi chọn phương thức trả tiền 1 lần ghi nhận khoảng 792,6 triệu đồng/căn, trong khi giá nhà khi chọn phương thức thuê mua (nộp tiền hàng tháng) được mong đợi khoảng 3,7 triệu đồng/tháng và đối tượng chọn giá thuê nhà ở xã hội dài hạn trung bình 920.000 đồng/tháng (có thể thấp hơn 700.000 đồng/tháng). Có khoảng 30% có nguyện vọng ở khu vực 6 quận mới và gần 20% muốn ở khu vực ngoại thành. Lực lượng vũ trang; cán bộ, công chức, viên chức có tỷ lệ cao mong muốn nhà ở 13 quận nội thành.

Trong khi đó, đối tượng tái định cư chưa nhà và một số ít hộ nghèo và cận nghèo lại có nguyện vọng về ở khu vực quận mới và các huyện ngoại thành. Về tầng cao chung cư, đối tượng tái định cư chưa nhà và lực lượng vũ trang và cán bộ công chức, viên chức có nguyện vọng ở chung cư cao hơn 5 tầng; đối tượng hộ nghèo và cận nghèo chiếm tỷ lệ cao về nguyện vọng được ở các chung cư thấp hơn 5 tầng. Đây là đặc điểm cần lưu ý khi đầu tư xây dựng nhà ở xã hội sau này.
Theo Sở Xây dựng TP, tính đến thời điểm cuối năm 2015, trên địa bàn TP chỉ có 22 dự án nhà ở xã hội ngoài ngân sách đang triển khai, với tổng số khoảng 29.000 căn. Trong khi nhu cầu về nhà ở xã hội rất lớn, cung chưa đủ cầu thì chính sách ưu đãi của Nhà nước liên quan đất đai, tín dụng, thuế... để thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư giải quyết nhu cầu nhà ở cấp bách cho người dân vẫn còn nhiều bất cập.

Giá đất của Tp.HCM hiện nay quá cao, rất khó để phát triển nhà ở xã hội có giá vừa túi tiền của người thu nhập thấp. Xây dựng nhà ở xã hội cần nguồn vốn lớn, nhưng đối diện với nhiều rủi ro từ giá đất, giải phóng mặt bằng, thu hồi vốn chậm, lợi nhuận thấp. Đặc biệt, quy định bắt buộc nhà ở xã hội phải đảm bảo đầy đủ quy chuẩn như phòng khách, phòng ngủ, phòng bếp, ban công… không khác gì nhà ở thương mại khiến nhiều doanh nghiệp lắc đầu, Nhiều doanh nghiệp phản ánh.

(Theo Sài Gòn Đầu tư Tài chính)